Greek English French Nederlands Deutsch Svenska Danish Finnish Norwegian Russian
Checz
 
 
 Ιστορία του Τόπου
 
"Νύχτα οι Τούρκοι ξαφνικά χτύπησαν τις Καλύβες. Μες στο σκοτάδι πέφτουνε σφαγμένοι ανθρώποι στίβες. Ο νιος Μανώλης ξέφυγε, δυο τρεις άλλοι κοντά του κι άλλο χωριό εχτίσανε, που πήρε τ όνομα του."

Πόπη Ντουντουλάκη
 
Με βάση την προφορική παράδοση που επιβιώνει σήμερα, η παλαιότερη εγκατάσταση του χωριού βρίσκονταν στην θέση Καλύβες, αλλά καταστράφηκε ολοσχερώς από τους Τούρκους. Ως αφορμή της καταστροφής φέρεται ο σκοτωμός ενός Τούρκου, ο οποίος συνήθιζε να κάνει το δρομολόγιο από τον Κυπάρισσο στο Βατόλακκο, όπου διέμενε , περνώντας από τις λεγόμενες «Βληχάδες» (δεξιά από τον Κουφό). Ένα πρωινό ο Τούρκος βρέθηκε σκοτωμένος μπροστά σε μια αχλαδιά ,που ακόμα και σήμερα αποκαλείται «του Κουτσούκαλη η αχλάδα». Λέγεται ότι «πείραξε» μια κοπελιά που μάζευε ελιές, η οποία κατόπιν, σε συνεργασία με άλλες μαζώχτρες, τον σκότωσε. Οι Τούρκοι επέρριψαν την ευθύνη στους Καλυβιανούς και αναζήτησαν εκδίκηση. Ο Τούρκος διοικητής του Βατολάκου Κυδωνίας, Κουτσούκαλης, με την βοήθεια των Τουρκοκρητικών κατοίκων του κοντινού χωριού Ψαθογιάννου και άλλων, εισέβαλαν στο χωριό αιφνιδιαστικά ένα βράδυ και, αφού κατάσφαξαν ολόκληρο τον χριστιανικό πληθυσμό των Καλυβών, έκαψαν τον οικισμό.

Οι μονοί που διασώθηκαν ήταν η οικογένεια Χατζηδάκη (πατέρας, γιος και δύο κόρες) –κι αυτό γιατί απουσίαζαν εκείνη την ώρα από το χωριό. Είχαν πάει να μεταφέρουν νερό για τις ανάγκες της οικογένειας από κοντινό καβούσι (μικρή στέρνα που μάζευε νερό από μία πηγή). Όταν επέστρεψαν βρήκαν το χωριό καμένο και όλους τους κατοίκους σφαγμένους. Ο Χατζηδάκης, αφού κατάφυγε για λίγο στο ρυάκι (στο σημερινό σημείο της πλατείας του χωριού), όπου η πυκνή, άγρια βλάστηση, οι αιωνόβιοι πρίνοι και το τρεχούμενο νερό, παρείχαν κάλυψη, αποφάσισε να εγκαταλείψει το νησί διαμέσου Καστελίου Κισάμου. Στη διαδρομή έσφαξε τις δυο κόρες του, προκειμένου να μην τις ατιμάσουν οι Τούρκοι κατά τη διάρκεια της μεγάλης διαδρομής της εγκατάλειψης του νησιού, γεγονός σύνηθες την δύσκολη αυτή εποχή, και από την Κίσαμο πέρασε στη Μήλο. Όταν μετά από αρκετά χρόνια ο πατέρας του απεβίωσε, ο γιος, Μανώλης (υποκοριστικό Μανωλάκης-Μανωλιόπουλο) Χατζηδάκης, αποφάσισε να επιστρέψει και να δημιουργήσει οικογένεια στον πατρικό τόπο. Εγκαταστάθηκε στο σημείο του σημερινού χωριού, που λόγω της μορφολογίας του εδάφους και της πυκνής βλάστησης παρείχε προστασία και έδωσε το υποκοριστικό του στο νέο οικισμό που δημιουργήθηκε.

Άσχετα με την πιστότητα της παραπάνω παράδοσης, το γεγονός ότι το Μανωλιόπουλο δεν αναφέρεται σε καμία απογραφή των Βενετών, πράγματι υποδηλώνει ότι οικίστηκε κατά την διάρκεια της τουρκοκρατίας. Το χωριό εμφανίζεται για πρώτη φορά στην αιγυπτιακή απογραφή του 1834 ως Manoilotos (Pashley, Travels in Crete, II, 310), με 14 χριστιανικές και 3 τούρκικες οικογένειες. Οι μουσουλμάνοι κάτοικοι του χωριού ωστόσο είχαν φύγει μέχρι το 1881, καθώς πολλοί μουσουλμάνοι εγκατέλειψαν τα μικτά χωριά και κατέφυγαν για ασφάλεια στις πόλεις κατά την επανάσταση 1866/1869. Έτσι το ξανασυναντούμε στην απογραφή του 1881 να αναφέρεται ως Μανηλόπουλο στο δήμο Αλικιανού με 122 κάτοικους, μόνον Χριστιανούς πλέον. Το 1900 εξακολουθεί να ανήκει στον ίδιο δήμο και αναγράφεται πλέον ως Μανωλιόπουλο με 187 κάτοικους. Το 1920 το Μανωλιόπουλον έχει αποκτήσει την δική του κοινότητα και αριθμεί 223 κάτοικους, το 1928 230, το 1940 404,το 1951 305,το 1961 254 και το 1971 248 κάτοικους.

Στο χώρο του παλιού οικισμού δημιουργήθηκε, στα νεώτερα χρόνια, μετά την απομάκρυνση των καταλοίπων παλιών οικιών, το Αλώνι της ευρύτερης περιοχής, που ήταν απαραίτητο στην κοινότητα λόγω της καλλιέργειας σιτηρών για τις ανάγκες των κατοίκων. Στην ίδια περιοχή, γύρω στο 1964, κατά την διάρκεια των εργασιών για την ανέγερση της εκκλησίας του Αγίου Αντωνίου, στη θέση παλαιότερου καταστραμμένου ναού, αποκαλύφτηκαν σε μικρό βάθος, δεκαπέντε χριστιανικοί τάφοι, προφανώς τμήμα παλαιού νεκροταφείου.

Πέρα από την οικογένεια Χατζηδάκη, που είναι γηγενείς, όλες οι υπόλοιπες οικογένειες εγκαταστάθηκαν μετέπειτα, είτε φθάνοντας κατατρεγμένοι από τα Σφακιά (οικογένειες Κατσανεβάκη, Δασκαλάκη), είτε προερχόμενοι από τον Σέμπρονα (οικογένεια Φραντζεσκάκη), τον Ψαθογιάννο (οικογένεια Ορφανουδάκη) τα Καράνου-Σκάφη (οικογένεια Σταματάκη), είτε μετά από γάμους με γυναίκες του χωριού (οικογένεια Μαρινάκη από Αλίκαμπο, οικογένεια Mαυρεδάκη από τα Κεραμιά , οικογένεια Βενέτη από την ΄Ηπειρο, οικογένεια Μανιουδάκη από Κεραμιά κ.α.).

Την δεκαετία του 1950 ανοικοδομήθηκε ο κεντρικός ναός του Αγίου Ιωάννου του Ρηγολόγου, στο κέντρο του χωριού, πάνω στα ερείπια παλαιότερης εκκλησίας, κτισμένης το 1919.

Πηγές: Πρόεδρο Κοινότητας Μανωλιοπούλου Μαρινάκη Γρηγόριο
   Εκδοτικό οίκο Αρσινόη, Κρήτη αφιέρωμα τοπικές ιστορίες 1985
   Εκδοτικό οίκο Γεωρβασάκη “Ο τόπος και οι άνθρωποι”
           Συγγραφέας Πηνελόπη Ι. Ντουντουλάκη 2000
               
Μανωλιόπουλο 01.01.2010
 
Μαρινάκης Εμμανουήλ
Πρόεδρος Πολιτιστικού Συλλόγου Μανωλιοπούλου
     copyrights © 2012, manoliopoulo.gr